Intymne życie poetów. O miłości z wzajemnością i pomimo wszystko
| Wydawca | Pascal |
| Miejsce wydania | Bielsko-Biała |
| Rok wydania | 2026 |
| EAN (ISBN) | : 9788383174433 |
O naszych wybitnych poetach pisano dużo. O ich życiu intymnym jednak znacznie mniej. Autorka uzupełnia tę lukę wydobywając z biografii twórców elementy miłosne, w różnych zresztą konfiguracjach i zestawieniach. Małgorzata Czapczyńska przyjęła ciekawy układ swojej książki, dzieląc ją nie według chronologii lub porządku alfabetycznego nazwisk, lecz charakteru miłości. I tak, pierwsza część, zatytułowana „I zostanę z Tobą, póki śmierć nas nie rozłączy”, opowiada o związkach trzech oddanych sobie par: Tadeusza Boya-Żeleńskiego i Zofii Pareńskiej, Stanisława Ignacego Witkiewicza i Jadwigi Unrug oraz Juliana Tuwima i Stefani Marchew. Część druga nosi tytuł znacznie bardziej tajemniczy i intrygujący, a brzmi on: „Miłość, ciche uzgodnienia, tabu i tajemnice”. Zawiera relacje na personalnej osi: Jarosław Iwaszkiewicz – Anna Lilpop, Stanisław Przybyszewski – Dagny Juel, Bolesław Leśmian – Zofia Chylińska, Konstanty Ildefons Gałczyński – Natalia Awołowa.W kolejnej części natrafiamy na „Wiernych swojej samotności”, a byli nimi Cyprian Kamil Norwid i Kazimierz Przerwa-Tetmajer.
O bezskutecznej pogoni Norwida za ideałem personifikowanym przez pianistkę Marię Kalergis wiedzieliśmy wcześniej, bo występuje ona pod różnymi imionami w utworach dramatycznych poety, takich jak „Pierścień wielkiej damy”, „Za kulisami” czy „Noc tysiączna druga”. Przerwa – Tetmajer może nas jednak dziwić pod tym hasłem, bo przecież nie było tajemnicą biografów i historyków literatury, że prowadził się niczym don Juan lub Casanova, a wszystkie mu ulegały. Jaki on tam samotny – można sobie pomyśleć. Ale autor „Na skalnym Podhalu” nie potrafił z żadną związać się na stałe i kiedy jego męski wdzięk zwietrzał, wracał sam do pustych ścian. W dodatku w jego organizmie postępowała choroba weneryczna przyprawiająca go z czasem o obłęd i utratę wzroku.
A wracając do Norwida, dowiadujemy się z książki, że Maria Kalergis wpuściła go jednak do swojej sypialni, aczkolwiek tylko raz, a ich krótki związek zakończył się w Wenecji po przejażdżce gondolą. Mówił coś do niej przez cały czas, a ona milczała. Po dobiciu do brzegu wysiadł i odszedł, nie oglądając się. Korespondował przez kilka lat z jej przyjaciółką, Marią Trębicką, w której znalazł powiernicę. Pisał jej otwarcie o swoich uczuciach, ale kiedy przeniósł je na nią i oświadczył się, natychmiast przerwała korespondencję. Była jeszcze jedna pani. Maria Sadowska, autorka powieści „Oksana” napisanej pod pseudonimem „Zbigniew”, która również nie zaznała miłosnego szczęścia i na krótko zbliżyli się do siebie z Cyprianem Kamilem, zanim nie powaliła jej pogłębiająca się depresja.
Czwarta część to „Razem, ale osobno”, wchodząca w intymne relacje łączące Wisławę Szymborską i Kornela Filipowicza oraz Mirona Białoszewskiego i Leszka Solińskiego, natomiast piąta – „Miłość ponad wszystko” – opowiada o związkach Edwarda Stachury i Zyty Anny Bartkowskiej, Kazimiery Iłłakowiczówny i Józefa Piłsudskiego oraz Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Błeszyńskiego. Jak widać, Iwaszkiewicz wystąpił w książce dwukrotnie: raz w relacji heteroseksualnej i raz jako homoseksualista. Autor „Panien z wilka” i „Lata w Nohant” był bowiem mężczyzną biseksualnym. Książka składa się ze stosunkowo niedługich rozdziałów. Autorka zagłębia się w związki swoich bohaterów z dużą wrażliwością, subtelnie komentując ich wybory życiowe i stany psychiczne oraz ślady jakie pozostawiły w ich utworach. Wykazuje także dla nich dużo zrozumienia, unikając osądów i łatwych zaszufladkowań. Książka wnosi dużo wiedzy o życiu wymienionych autorów, nie tylko zresztą tym intymnym. Warto przeczytać. Oprawa miękka, klejona.