Niezłomni czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu

Niezłomni czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu

Rafał Wnuk, Sławomir Poleszak

WydawcaWydawnictwo Literackie
Miejsce wydaniaKraków
Rok wydania2024
EAN (ISBN)978-83-08-08422-9
Opis w Katalogu Centralnym

Działalność polskiego podziemia antykomunistycznego właściwie od swego zarania w latach 40-tych zmaga się z brakiem obiektywnej, pozbawionej emocji oceny. W okresie PRL-u komunistyczna propaganda odsądzała przedstawicieli tego ruchu od czci i wiary, sytuując ich w roli zdrajców ojczyzny, a zarazem odmawiając wszelkich zasług w walce o wolność w okresie II wojny światowej. Po 1989 r. wahadło historii umieściło ich na przeciwległym biegunie, pozycjonując jako oddanych sprawie, niezłomnych i nieskalanych żadnym błędem bohaterów, kompletnie ignorując fakt, że ci ludzie stanowili bardzo różnorodną mozaikę postaw, charakterów i hierarchii wartości, w której niekiedy mieściły się także czyny z dzisiejszego punktu widzenia naganne. Wybitny historyk Jerzy Topolski w jednym z wywiadów stwierdził niegdyś, że oczekiwanie na to, aby interpretacja historii była w pełni neutralna, obiektywna jest iluzją, bo historycy to też ludzie, mają swoje poglądy i nie są w stanie kompletnie się od nich zdystansować.

Praca Rafała Wnuka i Sławomira Poleszaka jest jednak bardzo udaną próbą przedstawienia problemu w sposób maksymalnie bezstronny. Autorzy kreślą w niej wielowymiarowe portrety członków podziemia, zarówno tych bardzo znanych, jak chociażby Leopold Okulicki ps. “Niedźwiadek”, jak i szeregowych członków tej armii, skazanej na militarną porażkę nie ze swojej winy. Z pewnością dużą wartością pracy jest również szeroko nakreślony kontekst wojenny, a potem powojenny, w ramach którego rozgrywały się opisywane tu wydarzenia. Dramatyczna sytuacja w obliczu której opisywani bohaterowie musieli podejmować zdecydowane decyzje, nawet jeśli nierzadko błędne zasługuje na refleksję czytelników. Pozycja obowiązkowa dla osób zainteresowanych omawianą problematyką. Oprawa twarda, szyta.